ទើបចូលរៀនអាយធីឆ្នាំមូលដ្ឋាន ហើយមិនដឹងចាប់ផ្តើមពីណា?
ទើបចូលរៀនអាយធីឆ្នាំមូលដ្ឋាន គួរត្រៀមអ្វីខ្លះ?
ឆ្នាំមូលដ្ឋានមិនមែនជាឆ្នាំ“សម្រាក”ទេ វាជាឆ្នាំដែលកំណត់ថាអ្នកនឹងដើរមុខ ឬដើរតាមគេនៅឆ្នាំទី ២។ នៅកម្ពុជា ឆ្នាំនេះភាគច្រើនរៀនមុខវិជ្ជាទូទៅច្រើនជាងសរសេរកូដ ដូច្នេះវាជាពេលល្អបំផុតដើម្បីចាក់គ្រឹះឲ្យរឹងមាំ។ ខាងក្រោមនេះជា ៨ ចំណុចដែលអ្នកគួរត្រៀម។
១. ឧបករណ៍ និងការវាយអក្សរ
អ្នកមិនចាំបាច់មានកុំព្យូទ័រថ្លៃទេ តែត្រូវមានមួយដែលប្រើបានល្អ។
• RAM៖ ៨GB ជាអប្បបរមា ១៦GB ប្រសើរជាង
• Storage៖ SSD ២៥៦GB ឡើងទៅ (កុំប្រើ HDD ព្រោះយឺតពេក)
• ប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការ៖ Windows, macOS ឬ Linux មួយណាក៏បាន
រៀន វាយអក្សរដោយមិនមើលក្ដារចុច (touch typing) ទាំងខ្មែរ និងអង់គ្លេស។ អ្នកសរសេរកូដវាយអក្សររាប់ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ បើវាយយឺត គំនិតនឹងរត់លឿនជាងដៃ។ សាកហាត់លើ monkeytype.com ឬ typing.com ប្រហែល ១៥ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ។
២. ភាសាអង់គ្លេស — សំខាន់បំផុត
ឯកសារ វីដេអូ error message និងចម្លើយលើអ៊ីនធឺណិតស្ទើរតែទាំងអស់ជាភាសាអង់គ្លេស។ អ្នកមិនចាំបាច់និយាយស្ទាត់ទេ ប៉ុន្តែត្រូវ អានឲ្យយល់ ឯកសារបច្ចេកទេស។
• អានអត្ថបទបច្ចេកវិទ្យាខ្លីៗរាល់ថ្ងៃ
• កត់ត្រាពាក្យបច្ចេកទេសដែលជួបញឹកញាប់ (variable, function, loop, server…)
• មើលវីដេអូបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសដោយបើក subtitle ជាភាសាអង់គ្លេស
៣. គណិតវិទ្យាមូលដ្ឋាន
គណិតវិទ្យាជួយឲ្យអ្នកគិតជាប្រព័ន្ធ មិនមែនគ្រាន់តែគណនាទេ។ រំលឹកចំណុចទាំងនេះ៖
• Logic — AND, OR, NOT និងតារាងការពិត (truth table)
• Set — សំណុំ ប្រសព្វ ប្រជុំ
• ប្រព័ន្ធលេខ — គោល ២ (binary) គោល ១០ និងគោល ១៦ (hex)
• Algebra — សមីការ និងអនុគមន៍មូលដ្ឋាន
ចំណេះទាំងនេះនឹងជួយច្រើនពេលរៀន programming និង Discrete Math នៅឆ្នាំក្រោយ។
៤. ស្គាល់កុំព្យូទ័រឲ្យច្បាស់
និស្សិតអាយធីគួរតែប្រើកុំព្យូទ័របានស្ទាត់ជាងអ្នកដទៃ។
• គ្រប់គ្រង file និង folder ឲ្យមានរបៀប
• ដំឡើង និងលុប software ដោយខ្លួនឯង
• ប្រើ shortcut keys (Ctrl+C, Ctrl+Z, Alt+Tab…)
• ប្រើ Terminal / Command Line បន្តិចបន្តួច៖ cd, ls, mkdir
• យល់ពីគ្រឿងបន្លាស់៖ CPU, RAM, Storage និង Network មូលដ្ឋាន
៥. សាកសរសេរកូដដំបូង
ជ្រើសភាសា មួយ ហើយរៀនឲ្យជាប់ កុំលោតពីភាសាមួយទៅភាសាមួយ។
• Python — ងាយយល់ ល្អសម្រាប់អ្នកចាប់ផ្តើម
• C — ប្រសិនបើសាលារបស់អ្នកបង្រៀនវានៅឆ្នាំទី ២ (សួរបងៗជំនាន់មុន)
ផ្តោតលើមូលដ្ឋាន៖ variable, if/else, loop, function និង array។ ធ្វើលំហាត់តូចៗរាល់ថ្ងៃ ប្រសើរជាងមើលវីដេអូច្រើនម៉ោងតែមិនសរសេរ។
៦. Git និង GitHub
បង្កើតគណនី GitHub ឥឡូវនេះ ហើយ push កូដលំហាត់របស់អ្នករាល់ពេល។ ពេលដល់ឆ្នាំបញ្ចប់ អ្នកនឹងមាន portfolio ពេញដោយមិនដឹងខ្លួន ហើយនេះជារឿងដែលក្រុមហ៊ុនចូលចិត្តមើល។
ចាប់ផ្តើមជាមួយពាក្យបញ្ជាមូលដ្ឋាន៖ git init, git add, git commit, git push។
៧. ប្រភពរៀនឥតគិតថ្លៃ
ប្រភព
ល្អសម្រាប់
CS50 (Harvard)
មូលដ្ឋានវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រទាំងមូល
freeCodeCamp
លំហាត់ជាក់ស្តែង និងវិញ្ញាបនបត្រ
W3Schools
មើលឧទាហរណ៍ខ្លីៗ និងសាកលើ browser
YouTube ភាសាខ្មែរ
យល់គំនិតជាភាសាកំណើត
៨. ទម្លាប់ និងផ្នត់គំនិត
• រៀនសួរ៖ សាក Google ឬ AI មុន បន្ទាប់មកសួរមិត្តឬគ្រូ ដោយប្រាប់ច្បាស់ថាអ្នកបានសាកអ្វីខ្លះហើយ
• ចូលរួម community៖ Facebook group ឬ Telegram របស់អ្នកសរសេរកូដខ្មែរ
• កុំខ្លាច error៖ វាជាផ្នែកមួយនៃការរៀន មិនមែនសញ្ញាថាអ្នកមិនពូកែទេ
• កុំប្រៀបធៀបខ្លួនឯង៖ អ្នកចេះមុនអ្នក ក៏ធ្លាប់ចាប់ផ្តើមពីសូន្យដែរ
សង្ខេប៖ បើមានពេលតែ ៣ យ៉ាង
- ភាសាអង់គ្លេស — អានឲ្យយល់ឯកសារបច្ចេកទេស
- វាយអក្សរលឿន — ១៥ នាទីក្នុងមួយថ្ងៃ
- សរសេរកូដរាល់ថ្ងៃ — តិចក៏ដោយ ប៉ុន្តែជាប់លាប់
ឆ្នាំមូលដ្ឋានគឺជាគ្រឹះ។ គ្រឹះរឹង ផ្ទះខ្ពស់។ ចាប់ផ្តើមថ្ងៃនេះ ដោយជ្រើសចំណុចមួយខាងលើ ហើយធ្វើវារាល់ថ្ងៃ។ បើអនុបទនេះមានប្រយោជន៍ សូមចែករំលែកទៅមិត្តភក្តិដែលទើបចូលរៀនអាយធីដូចគ្នា។